Biomassa

Biomassa als hernieuwbare grondstof

Biomassa is een van de belangrijkste hernieuwbare grondstoffen die wereldwijd wordt gebruikt voor de productie van hernieuwbare, groene, energie en groene materialen. Biomassa bestaat uit organisch materiaal, zoals hout, landbouwafval, mest en organisch huishoudelijk afval. Omdat biomassa voortdurend kan worden aangevuld door natuurlijke processen, vormt het een duurzaam alternatief voor fossiele brandstoffen. In Nederland wordt biomassa steeds vaker ingezet voor het opwekken van groene stroom en warmte, maar ook als grondstof voor biobrandstoffen en bioplastics. Het benutten van biomassa kan bijdragen aan het halen van klimaatdoelstellingen. Daarbij moet goed worden nagegaan of de biomassa wel op duurzame wijze wordt gewonnen.

Biomassa als hernieuwbare brandstof

De meeste biomassa wordt gestookt in de vorm van hout:

• in elektriciteitscentrales voor het opwekken van elektriciteit,
• in de industrie in warmekrachtteenheden om elektriciteit en warmte op te wekken
• in de industrie in ketels voor opwekken van warmte,
• bij huishoudens in houtkachels en open haarden voor warmte.

Een andere vorm van biomassa wordt verbrand door het bedrijf BMC Moerdijk. Dit produceert groene elektriciteit door het verbranden van kippenpoep. Er wordt ongeveer 1200 tot 1400 ton per dag verstookt [Volkskrant].

Bioraffinage

De grootste bioraffinaderij van Europa is van het bedrijf Neste. De raffinaderij produceert 1,4 miljoen ton hernieuwbare brandstoffen (biodiesel en biokerosine) en chemische producten per jaar uit dierlijke afvalvetten, zoals afgewerkt frituurvet en andere reststoffen uit de voedsel- en cosmetica-industrie. De capaciteit wordt uitgebreid naar 2,7 miljoen ton, waarvan 1,2 miljoen ton biokerosine voor de luchtvaart. In de toekomst wil Neste de productie langzaam verschuiven van diesel naar biokerosine [Volkskrant].

Shell heeft de bouw, van de grootste biobrandstoffenfabriek van Europa, stilgelegd. Jaarlijks moest daar 820.000 ton biobrandstof (biodiesel en biokerosine) worden geproduceerd uit slachtafval en frituurvet. De bouw is stilgelegd omdat de prijzen van biobrandstoffen onder druk zijn komen te staan, door tegenvallende vraag naar biobrandstoffen en door te veel aanbod, omdat er de laatste tijd veel nieuwe biobrandstoffenfabrieken zijn gebouwd [Volkskrant].

Vergisten van voedingsmiddelen

Het bedrijf Renewi produceert methaan uit voedingsmiddelen die in winkels worden weggegooid omdat ze over de datum zijn. De methaan wordt door vergisting van de etensresten geproduceerd, een deel van het methaan wordt omgezet biogas wat wordt verkocht als brandstof voor vrachtwagens. Een ander deel van het biogas wordt gebruikt om in de eigen warmtekrachtinstallatie warmte en elektriciteit op te wekken. De vaste resten worden verwerkt tot mestkorrels. Renewi werkt ook aan een installatie die het biogas geschikt moet maken om het te kunnen injecteren in het gasnet [Volkskrant].

Vergisten van mest

De installaties voor het vergisten van mest nemen toe door een tweetal oorzaken. Op de eerste plaats worden energieleveranciers leveranciers vanaf 2027 verplicht om 5% groen gas bij te mengen bij aardgas, oplopend tot 20% in 2030. Daarnaast worden de Europese mestregels strenger, hierdoor mogen boeren hun dierlijke mest niet meer op hun land uitrijden. De mest moet tegen hoge kosten worden afgevoerd en in plaats daarvan moeten ze kunstmest kopen. Een gemiddeld bedrijf moet rond 500 kuub mest afvoeren tegen 40 euro per kuub. Een alternatief is vergisting van de mest waarmee methaan wordt geproduceerd. Dit methaan wordt afgevangen en verwerkt tot groen gas. De reststof kan na behandeling dienen als kunstmestvervanger. Tot nu toe zijn er maar 87 mestvergistingsinstallaties gerealiseerd ondanks de potentiële milieuvoordelen; minder uitstoot van methaan, geen afvoerkosten van mest, geen inkoop van kunstmest en productie van groene energie. Onder invloed van bovengenoemde maatregelen zal het aantal installaties in de toekomst toenemen [Volkskrant].

Vergassen van bioafval

Het bedrijf SCW systems produceert biogas uit afval via een proces dat superkritische watervergassing heet. In dit proces wordt afval in water onder zeer hoge druk (240 bar) en temperatuur (600 ^oC) omgezet in methaan, waterstof en kooldioxide. Het maakt nauwelijks uit waar de afval uit bestaat; rioolslib, etensresten, glycerine of plastic afval, alles kan worden omgezet. Superkritische vergassing levert 5 tot 20 keer meer energie op dan dat er in gaat. Het proces kan ook zo afgesteld worden dat er meer groene waterstof wordt geproduceerd. Er zijn nu vier installaties in bedrijf die gezamenlijk 16 miljard kuub groen gas produceren. De CO₂ die vrijkomt kan binnenkort worden opgevangen en omgezet worden in een vaste stof die als vervanger kan dienen van cement en beton. Daarmee wordt de CO₂, die door het bioafval uit de atmosfeer is uitgehaald, verwijderd [Volkskrant].