Hevige regenval en de gevolgen voor de menselijke samenleving

Hevige regenval

De gevolgen van heviger regenval hebben nadelige invloeden op de menselijke samenleving. De landbouw en veeteelt kan, naast de gevolgen van hogere temperaturen te lijden krijgen van te veel of juist te weinig water, vooral in tropische en subtropische gebieden [IPCC].

Gevolgen in Nederland

In Nederland komen meer heviger regen- en hagelbuien voor dan vroeger. In 2016 leidde extreem noodweer, met hagelstenen zo groot als tennisballen, tot een half miljard euro schade in de land- en tuinbouw. Kassen, stallen en bedrijfsgebouwen werden zwaar beschadigd. Ook gewassen op het land hadden last van langdurige en hevige regenval waardoor ze ten dele verloren gingen. Overal in het land moesten straten en tunnels tijdelijk worden afgesloten omdat ze onder water stonden. De zomer van 2018 was uitzonderlijk droog. Niettemin leidde extreme regenval in 2018 plaatselijk tot wateroverlast in delen van Nederland; straten stonden blank, kelders liepen onder water en tunnels waren onbegaanbaar. Steeds meer gemeenten willen woningeigenaren dwingen om water ter plaatse op te vangen. Een gemeente overweegt de invoering van een tuintegeltaks om wateroverlast tegen te gaan. Met de zogenaamde 'stresstest klimaatadaptatie' onderzoeken gemeenten waar er door hevige regenval problemen kunnen ontstaan en bekijken ze op basis daarvan wat er kan worden aangepast om overlast te verminderen [Volkskrant].

Gevolgen in Europa

Door zware regenval werd Duitsland in augustus 2002 getroffen door een grote overstroming van de Elbe. In 2013 was het opnieuw raak; Duitsland, Oostenrijk en Tsjechië kampten met zware overstromingen. Een aantal mensen overleed; duizenden mensen werden geëvacueerd. In Duitsland werd de schade geschat op 12 miljard euro. In 2016 kwamen er vijf mensen om het leven door wolkbreuken die leidden tot overstromingen en modderstromen. De zomer van 2017 was de natste in 54 jaar in Duitsland. De overvloedige regenval leidde tot overstromingen vooral in het midden en het oosten van Duitsland met veel schade als gevolg. Bij tienduizenden huishoudens viel de stroom uit. In 2015 werd het zuidelijk deel van Frankrijk rond Cannes getroffen door hevig noodweer met extreme regenval van wel 180 mm in enkele uren. Minstens 17 mensen verdronken. De materiële schade was groot. In 2016 werden in Frankrijk duizenden mensen geëvacueerd door een recordregenval. In 2018 werd het zuiden opnieuw getroffen door hevige regenval. Rivieren overstroomden, onder andere rond het toeristische vestingstadje Carcassonne. Het stadje Trèbes werd het zwaarst getroffen. Steden en dorpen liepen onder water; in sommige plaatsen reikten het water tot aan de eerste verdieping van huizen. Zeker veertien mensen kwamen om het leven, zeker duizend inwoners werden geëvacueerd. Bruggen werden door het water weggeslagen, in een deel van de regio viel de elektriciteit uit. Ook in 2019 werd het zuiden getroffen door zware regenval met overstromingen tot gevolg, vooral in de streken rond Beziers en Nice. Er vielen in totaal vijf slachtoffers. In 2019 werd Spanje getroffen door noodweer met buitensporig zware regenval met schade tot gevolg. Zeker 3500 mensen moesten hun huizen verlaten, een man werd door het water meegesleurd en wordt vermist. Italië werd in de herfst van 2018 getroffen door noodweer. Door hevige regenval kwamen zeker 32 mensen om door overstromingen en aardverschuivingen, honderdduizend mensen kwamen zonder stroom of water te zitten. Meer dan 14 miljoen bomen werden ontworteld. In 2019 stond heel Venetië onder water door hevige regenval, opstuwend water en de stijgende zeespiegel. Twee inwoners kwamen om het leven. De schade liep in de miljoenen euro's. Ook het gebied rond Turijn had last van hevige regenval. Een deel van de brug in de autosnelweg A6 stortte in door een aardverschuiving. In Engeland was het raak in 2007 in het stroomgebied van de Severn en de Avon. Door overstromingen viel de lokale economie stil, liepen duizenden huizen onder water, zaten tienduizenden huizen zonder stroom en waren honderdduizenden mensen aangewezen op water uit flessen. Begin 2014 werd Zuid Engeland door zware regenval getroffen met overstromingen tot gevolg. In 2015 onderging Noord-Engeland (Lancashire, Yorkshire en het Lake District) de ergste overstromingen in 70 jaar. In 2019 werden Yorkshire, Wocestershire en Zuid-Wales overstroomd door hevige regenval tijdens de storm Dennis. Veel woningen en winkels stonden onder water. In Oostenrijk veroorzaakte noodweer in het gebied rond het Grossarltal modderlawines waardoor veel wegen onbegaanbaar werden. Toeristen raakten van de buitenwereld afgesloten [Volkskrant].

Servië en Bosnië-Herzegovina werden getroffen door hevige regenval in 2014. Er vielen minstens 60 doden te betreuren, meer dan honderdduizend mensen gingen op de vlucht voor het water. De economie van het land had sterk te lijden onder de overstromingen die meer dan twee miljoen mensen troffen. In Macedonië eisten overstromingen door noodweer in 2016 zeventien levens. In Rusland werd in 2012 het gebied rond de Zwarte Zee getroffen door een watersnoodramp als gevolg van zware regenval waarbij 150 mensen het leven lieten [Volkskrant].

Gevolgen in het Midden Oosten

In Jordanië leidde extreem zware regenval in de bergachtige omgeving van de Dode Zee in 2018 tot plotselinge vloedgolven die tenminste 18 dodelijke slachtoffers tot gevolg hadden. In 2019 kampte Iran met overstromingen na zware regenval met tenminste 19 doden [Volkskrant].

Gevolgen in het Noord- en Zuid-Amerika

In de Verenigde Staten moesten in 2016 in Louisiana 7000 mensen worden geëvacueerd nadat delen van de staat door extreme regenval onder water kwamen te staan. Ook orkanen leiden vaak tot overstromingen in de Verenigde Staten. In 2017 werd Texas in de Verenigde Staten getroffen door de orkaan Harvey met stortregens en overstromingen als gevolg. Door het hoge water moesten tienduizenden inwoners van de stad Houston hun huizen verlaten en verloren ze hun huis; er vielen 89 doden. De totale schade aan bebouwing, raffinaderijen en fabrieken bedroeg tenminste 125 miljard dollar. In 2019 veroorzaakte noodweer overstromingen in en rond Washington. Wegen waren onbegaanbaar en de westvleugel van het Witte Huis moest worden ontruimd. In Zuid-Amerika traden overstromingen op door het natte weer in 2015. Honderdduizend mensen waren op de vlucht voor het water, vier mensen kwamen om. Het waren de ernstigste overstromingen in 30 jaar. In 2019 werd Rio de Janeiro getroffen door dagenlange hevige regenval met overstromingen tot gevolg. In sommige delen van de stad viel meer dan 31 cm regen in 24 uur. Er vielen meer dan elf doden [Volkskrant].

Gevolgen in Afrika

In Afrika hebben weerextremen in de vorm van droogte en overstromingen ook een grote invloed op de economie, de natuur, ecosystemen, levensgemeenschappen en de menselijke gezondheid. Bij overstromingen van de Zambezi rivier in Mozambique in 2008 moesten 90.000 mensen huis en haard verlaten. In Sierra Leone in West-Afrika leidde zware regenval tot overstromingen en aardverschuivingen waarbij honderden mensen omkwamen. In 2019 kostte noodweer in Zuid Afrika, met zware regenval en overstromingen, tientallen mensen het leven. De cycloon Idai heeft in 2019 grote verwoestingen aangericht in Mozambique, Malawi en Zimbabwe. De cycloon ging gepaard met hevige regenval. Door overstromingen kwamen grote gebieden, meer dan 3000 vierkante kilometer, onder water te staan. Er vielen naar schatting meer als duizend doden, honderdduizend mensen verloren hun woning en andere bezittingen. Meer dan anderhalf miljoen mensen in de drie landen hadden te lijden van de orkaan en hadden hulp nodig. [Volkskrant].

Gevolgen in het Azië

In India leidde hevige regenval, in 2005 en in 2017, rond Mumbai (Bombay) tot overstromingen die veel schade veroorzaakten. Er vielen tientallen doden te betreuren. In 2007 en 2017 vielen vele honderden doden in India, Nepal en Bangladesh als gevolg van hevige regenval die leidde tot overstromingen en modderstromen. In 2013 vielen er meer dan duizend doden in Noord-India als gevolg van de zwaarste regenval sinds tachtig jaar. In 2015 werd Zuid-India door overstromingen getroffen, 280 mensen verdronken en meer dan 120 duizend mensen moesten worden geëvacueerd. In 2018 werd het zuidwesten getroffen door extreme moessonregens. Er vielen meer dan 400 doden, meer dan een miljoen mensen werden ontheemd en ondergebracht in noodopvang. Veel wegen bruggen en huizen werden verwoest. In 2020 viel in Bhutan, Bangladesh, Noordoost-India, Myanmar en Nepal meer dan 200 mm regen in 24 uur. Minstens 90 mensen kwamen om het leven en er werd veel schade aangericht. In 2010 werd Pakistan getroffen door een watersnoodramp die een vijfde deel van het land onder water zette en zeker twintig miljoen mensen trof. Het land is bezig met een grootschalig herbebossingsprogramma, tot 2023 worden ruim tien miljard bomen geplant. Tienduizenden werkloze Pakistanen worden daarvoor ingezet, tegen een kleine vergoeding. Daarmee kunnen ze hun gezinnen onderhouden en dragen tegelijkertijd bij aan een beter klimaat [Volkskrant].

In Birma werden in 2015 verschillende plaatsen verwoest door overstromingen als gevolg van hevige regenval. Duizenden mensen moesten hun huizen verlaten, negen mensen kwamen om. Ook China kampt enerzijds met overstromingen en anderzijds met droogte die een bedreiging kunnen vormen voor de voedselvoorziening. In China kwamen in 2012 in Peking 37 mensen om het leven door zware regenval. In 2013 eiste het noodweer tientallen levens en werden tienduizenden tot honderdduizenden inwoners geëvacueerd. In 2015 moesten in de stad Shaoxing in China, een miljoen inwoners hun huis verlaten als gevolg van overstromingen. Als gevolg van extreme regenval en een zware tyfoon vonden in het stroomgebied van de Yangtze in 2016 de hevigste overstromingen plaats sinds 1998. 1,3 miljoen mensen werden preventief geëvacueerd waardoor het dodental beperkt bleef tot 130 mensen. De economische schade bedroeg 5 miljard euro, de oogst op 1,9 miljoen hectare landbouwgrond ging verloren. In 2017 werden in de provincie Hubei 12 miljoen mensen getroffen door overstromingen. Zware regenval veroorzaakte overstromingen in Noord-Oost-China in 2019. Tienduizend mensen moesten uit het gebied worden geëvacueerd. In 2020 kampte China met de hevigste regenval in 30 jaar. Meer dan 400 rivieren, in vrijwel het hele land, overstroomden. Meer dan 141 mensen kwamen om, miljoenen mensen moesten vluchten naar hoger gelegen gebieden. De economische schade door de overstromingen bedroeg 8,5 miljard dollar. Japan had in 2015 te maken met ongekende regenval, met overstromingen als gevolg, veroorzaakt door de tyfoon Etau. Ruim honderdduizend mensen moesten worden geëvacueerd voor het hoge water. In 2018 trad ook hevige regenval op met meer dan 176 doden tot gevolg. Rivieren traden buiten hun oevers, hele delen van het zuidwesten van Japan stonden onder water, aardverschuivingen zorgden voor veel overlast. Miljoenen mensen moesten hun huizen verlaten. Ook in 2019 was er een watersnoodramp, na hevige regenval, waarbij meer dan een miljoen mensen werden geëvacueerd. In 2020 werd het eiland Kyushu in Japan getroffen door ongekend noodweer met hevige slagregens. Er werd een recordhoeveelheid van 98 mm regen per uur gemeten. Dit leidde tot overstromingen en aardverschuivingen. Hele woonwijken kwamen onder water te staan, er vielen meer dan 58 doden, meer dan 200 duizend mensen moesten worden geëvacueerd. In de Filipijnen eiste de krachtige tyfoon Bopha in 2012 meer dan duizend doden. Het hoge dodental was het gevolg van de hoge windsnelheden (meer dan 210 kilometer per uur) en van hevige regenval die leidde tot aardverschuivingen en overstromingen. Overstromingen door hevige regenval hebben in 2013, in de hoofdstad Jakarta van Indonesië, 57 mensen het leven gekost. In 2019 kostte overstromingen 43 mensen het leven na hevige regenval. Meer dan 31.000 mensen moesten hun huizen verlaten. In Papoea Nieuw-Guinea verloren in 2019, 50 mensen het leven door overstromingen als gevolg van hevige regenval.

Gevolgen in Australië en Nieuw Zeeland

In 2011 veroorzaakten overstromingen in Australië en Nieuw Zeeland ernstige schade aan de infrastructuur en aan huizen. Het hoge water had, alleen al in Queensland, 35 doden tot gevolg. In 2019 ondervond het noordoosten van Australië de zwaarste overstromingen in jaren. Twintigduizend woningen kwamen onder water te staan, 1100 mensen moesten hun woningen verlaten en 16 duizend woningen zaten zonder stroom. In 2021 was het raak in het gebied rond Sydney met de zwaarste overstromingen in 25 jaar. Op sommige plekken viel, in minder dan een week tijd, 900 mm regen en steeg het water meer dan 12 meter. Tienduizenden mensen zagen hun huizen onder water lopen. 18 duizend Australiërs werden geëvacueerd.