Hevige regenval en de gevolgen voor de menselijke samenleving

Hevige regenval

Het optreden van heviger regenval heeft nadelige gevolgen voor de menselijke samenleving. De landbouw en veeteelt kunnen, naast de gevolgen van hogere temperaturen, te lijden krijgen van te veel of juist te weinig water, vooral in tropische en subtropische gebieden [IPCC].

Zware regenval wereldwijd en de gevolgen daarvan voor mensen

Diverse werelddelen zijn de laatste jaren getroffen door zware regenval. Ook Nederland heeft te leiden van zware regenval. Onderstaande tabellen geven een overzicht van de gevolgen van de regenval, voor de mensen die in de gebieden en daarbuiten leven. Deze mensen leden onder wateroverlast, overstromingen en modderstromen.

Europa
Jaar Waar Gevolgen regenval Gevolgen voor mensen
2002 Duitsland, stroomgebied Elbe overstromingen  
2007 Engeland, stroomgebied Severn, Avon lokale economie viel stil, duizenden huizen onder water tienduizenden huizen zonder stroom, honderdduizenden mensen aangewezen op water uit flessen
2012 Rusland, rond Zwarte Zee zware regenval, watersnoodramp 150 mensen lieten het leven
2013 Duitsland zware overstromingen een aantal doden, duizenden mensen geëvacueerd, schade geschat op 12 miljard euro
2013 Oostenrijk zware overstromingen een aantal doden, duizenden mensen geëvacueerd
2013 Tsjechië zware overstromingen een aantal doden, duizenden mensen geëvacueerd
2014 Engeland, zuiden overstromingen  
2014 Servië overstromingen die meer dan twee miljoen mensen troffen minstens 30 doden, honderdduizenden mensen op de vlucht voor het water, economie zwaar aangetast
2014 Bosnië-Herzegovina overstromingen die meer dan twee miljoen mensen troffen minstens 30 doden, honderdduizenden mensen op de vlucht voor het water, economie zwaar aangetast
2015 Frankrijk, rond Cannes hevig noodweer, overstromingen minstens 17 mensen verdronken, materiële schade was groot
2015 Engeland; Lancashire, Yorkshire, Lake District zware regenval, ergste overstromingen in 70 jaar  
2016 Duitsland overstromingen, modderstromen vijf mensen kwamen om
2016 Franrijk, rond Cannes noodweer, overstromingen duizenden mensen geëvacueerd
2016 Macedonië noodweer, overstromingen zeventien doden
2017 Duitsland, midden en oosten overstromingen, veel schade tienduizenden huishoudens zaten zonder stroom
2018 Franrijk, zuiden rivieren overstroomden, wateroverlast veertien doden, duizenden inwoners geëvacueerd
2018 Italië overstromingen, aardverschuivingen 32 mensen kwamen om, honderdduizend mensen zonder stroom of water
2019 Groot Brittanië; Yorkshire, Wocestershire en Zuid-Wales overstromingen 200 mensen verloren het leven
2019 Franrijk, rond Beziers en Nice overstromingen, wateroverlast vijf slachtoffers
2019 Spanje overstromingen, veel schade 3500 mensen moesten hun huizen verlaten, een man werd door het water meegesleurd en werd vermist
2019 Italië Venetië onder water, brug in A6 stort in twee inwoners van Venetië kwamen om het leven, miljoenen euro's schade
2019 Oostenrijk, Grossarltal modderlawines veel wegen onbegaanbaar, toeristen van de buitenwereld afgesloten
2021 België, stroomgebied Maas, extreme regenval, overstromingen, veel schade 36 doden, aanzienlijke schade, tienduizenden gezinnen verloren hun huis
2021 Duitsland, stroomgebied Ahr, Ruhr, Erft, aardverschuivingen 200 doden, veel schade
2021 Italië, Sicilië wateroverlast zeker twee mensen kwamen om het leven
2021 Oostenrijk aardverschuivingen en overstromingen honderd mensen kwamen vast te zitten
2021 Turkije, noorden overstromingen, veel schade 50 mensen kwamen om, zeker 180 dorpen zaten zonder elektriciteit, infrastructuur verwoest

Het zuiden van Frankrijk werd in 2018 getroffen door hevige regenval. Rivieren overstroomden, onder andere rond het toeristische vestingstadje Carcassonne. Het stadje Trèbes werd het zwaarst getroffen. Bruggen werden door het water weggeslagen, steden en dorpen liepen onder water. In sommige plaatsen reikten het water tot aan de eerste verdieping van huizen. In een deel van de regio viel de elektriciteit uit. In de herfst van 2018 werd Italië werd getroffen door noodweer. Meer dan 14 miljoen bomen werden ontworteld. In 2019 stond heel Venetië onder water. Het gebied rond Turijn had last van hevige regenval, een deel van de brug in de autosnelweg A6 stortte in door een aardverschuiving. België werd in 2021 getroffen door zware overstromingen in het stroomgebied van de Maas met aanzienlijke schade tot gevolg, vooral in Luik. Mensen uit duizenden woningen werden geëvacueerd, tienduizenden mensen zaten zonder stroom en wegen en spoorbanen werden weggespoeld. Twaalf dagen hierna werd Dinant getroffen door hevige regenval. Modderstromen drongen huizen in, sleurde auto's mee en verwoestte wegen. Ook in 2021 werd een gebied rond Keulen getroffen door zware overstromingen. In Erftstadt vond een aardverschuiving plaats die een hele rij huizen met zich meesleurde. Hevige regenval in 2021 in het noorden van Turkije leidde tot hevige overstromingen waarbij de infrastructuur dusdanig werd verwoest dat ze niet meer te gebruiken was [Volkskrant].

Uit internationaal onderzoek blijkt dat in West-Europa vaker extreme regenval zal voorkomen wat zal leiden tot ernstige overstromingen. De kans op een dergelijke extreme gebeurtenis is door klimaatverandering met een factor 1,2 tot 9 toegenomen. De intensiteit van de regenval is met 3 tot 19% toegenomen. De overstromingen, na hevige regenval in 2021, in Nederland, Duitsland en België hebben de verzekeraars 13 miljard dollar gekost, de economische schade bedroeg 40 miljard dollar [Volkskrant].

Midden-Oosten en Afrika
Jaar Waar Gevolgen regenval Gevolgen voor mensen
2008 Afrika, Mozambique overstromingen 90.000 mensen moesten huis en haard verlaten
2008 Afrika, Sierra Leone overstromingen honderden mensen kwamen om
2018 Jordanië bij Dode Zee vloedgolven 18 dodelijke slachtoffers
2019 Zuid Afrika overstromingen tientallen doden
2019 Afrika, Mozambique cycloon Idai, overstromingen veel doden, veel mensen verloren hun woning, miljoenen mensen getroffen
2019 Afrika, Malawi cycloon Idai, overstromingen veel doden, veel mensen verloren hun woning, miljoenen mensen getroffen
2019 Afrika, Zimbabwe cycloon Idai overstromingen veel doden, veel mensen verloren hun woning, miljoenen mensen getroffen
2019 Iran overstromingen 19 doden

In Afrika hebben weerextremen, in de vorm van droogte en overstromingen, een grote invloed op de economie, de natuur, ecosystemen, levensgemeenschappen en de menselijke gezondheid. Bij overstromingen in 2008 van de Zambezi rivier in Mozambique moesten veel mensen hun huis ontvluchten. In 2018 leidde extreem zware regenval in Jordanië, in de bergachtige omgeving van de Dode Zee, tot plotselinge vloedgolven, die tenminste 18 mensen het leven kostte. De cycloon Idai heeft in 2019 grote verwoestingen aangericht in Mozambique, Malawi en Zimbabwe. Door de regenval en de overstromingen kwamen grote gebieden, meer dan 3000 vierkante kilometer, onder water te staan. Er vielen naar schatting meer als duizend doden, honderdduizend mensen verloren hun woning en andere bezittingen. Meer dan anderhalf miljoen mensen in de drie landen hadden te lijden van de orkaan en hadden hulp nodig [Volkskrant]

Noord- en Zuid-Amerika
Jaar Waar Gevolgen regenval Gevolgen voor mensen
2015 Zuid-Amerika overstromingen honderdduizend mensen op de vlucht voor het water, vier mensen kwamen om
2016 Verenigde Staten, Louisiana overstromingen 7000 mensen geëvacueerd
2017 Verenigde Staten, Texas overstromingen, hoog water tienduizenden inwoners van de stad Houston verloren hun huis; er vielen 89 doden
2019 Verenigde Staten, Washington overstromingen wegen onbegaanbaar, westvleugel van het Witte Huis ontruimd
2019 Zuid-Amerika, Rio de Janeiro overstromingen elf mensen kwamen om
2021 Verenigde Staten, Louisiana overstromingen en modderstromen tientallen slachtoffers
2021 Verenigde Staten, New Jersey en New York overstromingen, wateroverlast metroverbindingen onder water, uitval treinen en vluchten, 22 slachtoffers

Het natte weer in 2015 in Zuid-Amerika, leidde tot de ernstigste overstromingen in 30 jaar. De orkanen die de Verenigde Staten treffen, leiden vaak tot overstromingen. De orkaan Harvey, die in 2017 Texas trof, ging gepaard met hevige stortregens, wat leidde tot overstromingen. De totale schade aan bebouwing, raffinaderijen en fabrieken bedroeg tenminste 125 miljard dollar. In 2021 zorgde de orkaan Ida voor hevige neerslag met talrijke overstromingen en modderstromen tot gevolg. Er vielen enkele tientallen slachtoffers te betreuren [Volkskrant].

Azië
Jaar Waar Gevolgen regenval Gevolgen voor mensen
2005 India, rond Mumbai overstromingen tientallen doden, wegen, bruggen en gebouwen verwoest
2007 India, noordoosten overstromingen, modderstromen honderden doden
2007 Nepal overstromingen, modderstromen honderden doden
2007 Bangladesh overstromingen, modderstromen honderden doden
2010 Pakistan watersnoodramp twintig miljoen mensen getroffen
2012 Filipijnen tyfoon Bopha, aardverschuivingen en overstromingen meer dan duizend doden
2012 China zware overstromingen 37 mensen kwamen om in Peking
2013 India, noorden zwaarste regenval sinds tachtig jaar meer dan duizend doden
2013 Indonesië overstromingen in hoofdstad Jakarta 57 dodelijke slachtoffers
2013 Filipijnen tyfoon Haiyan, overstromingen veel schade
2013 Vietnam tyfoon Haiyan, overstromingen veel schade
2013 China zware overstromingen tientallen doden, tienduizenden tot honderdduizenden inwoners geëvacueerd
2015 India, zuiden overstromingen 280 mensen verdronken, meer dan 120 duizend mensen geëvacueerd
2015 Birma overstromingen negen doden, duizend mensen moesten hun huizen verlaten
2015 Japan tyfoon Etau, hoog water meer dan honderdduizend mensen geëvacueerd
2015 China zware overstromingen in stad Shaoxing moesten één miljoen inwoners hun huis verlaten
2016 China, stroomgebied Yangtze hevigste overstromingen plaats sinds 1998 dodental beperkt tot 130 mensen door preventieve evacuatie van 1,3 miljoen mensen
2017 China, provincie Hubei overstromingen 12 miljoen mensen getroffen
2018 India, zuidwesten extreme moessonregens 400 doden, meer dan één miljoen mensen ontheemd en ondergebracht in noodopvang
2018 Japan watersnoodramp 176 doden, miljoenen mensen moesten hun huizen verlaten
2019 Indonesië overstromingen in hoofdstad Jakarta 43 doden, meer dan 31.000 mensen moesten hun huizen verlaten
2019 Japan watersnoodramp meer dan één miljoen mensen geëvacueerd
2019 China, noordoosten watersnoodramp tienduizend mensen geëvacueerd
2019 Papoea Nieuw-Guinea overstromingen 50 mensen verloren het leven
2020 Japan, eiland Kyushu overstromingen en aardverschuivingen. 58 doden, meer dan 200 duizend mensen geëvacueerd
2020 China zware overstromingen in vrijwel het hele land 141 mensen kwamen om, miljoenen mensen vluchten naar hoger gelegen gebieden
2021 India hefstigste regenval in de laatste 40 jaar 129 mensen verloren het leven
2021 China, provincie Henan overstromingen 25 doden, honderdduizend mensen geëvacueerd, 1,2 miljoen mensen getroffen
2021 China, provincie Shanxi zware overstromingen 15 doden, miljoenen mensen getroffen
2022 Indonesië, noorden Sumatra overstromingen 4 doden, miljoenen mensen getroffen

In 2010 werd Pakistan getroffen door een watersnoodramp die een vijfde deel van het land onder water zette en miljoenen mensen trof. Het land is bezig met een grootschalig herbebossingsprogramma, tot 2023 worden ruim tien miljard bomen geplant. Tienduizenden werkloze Pakistanen worden daarvoor ingezet, tegen een kleine vergoeding. Daarmee kunnen ze hun gezinnen onderhouden en dragen tegelijkertijd bij aan een beter klimaat. In de Filipijnen leidde de krachtige tyfoon Bopha in 2012 tot een hoog dodental, wat het gevolg was van de hoge windsnelheden (meer dan 210 kilometer per uur) en van hevige regenval, die leidde tot aardverschuivingen en overstromingen. In 2005, 2017 en 2021 leidde in India hevige regenval rond Mumbai (Bombay) tot overstromingen, die veel schade veroorzaakten. De regenval in 2021 was de hefstigste in de laatste 40 jaar. Ook China kampt enerzijds met overstromingen en anderzijds met droogte die een bedreiging kunnen vormen voor de voedselvoorziening. Door een zware tyfoon, die gepaard ging met extreme regenval, vonden in het stroomgebied van de Yangtze in 2016, de hevigste overstromingen plaats sinds 1998. De economische schade bedroeg 5 miljard euro, de oogst op 1,9 miljoen hectare landbouwgrond ging verloren. Japan had in 2018 te leidden onder hevige regenval. Rivieren traden buiten hun oevers, hele delen van het zuidwesten van Japan stonden onder water, aardverschuivingen zorgden voor veel overlast. In 2020 viel in Bhutan, Bangladesh, Noordoost-India, Myanmar en Nepal meer dan 200 mm regen in 24 uur. Minstens 90 mensen kwamen om het leven en er werd veel schade aangericht. Ook in 2020 kampte China met de hevigste regenval in 30 jaar. Meer dan 400 rivieren, in vrijwel het hele land, overstroomden. De economische schade door de overstromingen bedroeg 8,5 miljard dollar. In 2020 werd het eiland Kyushu in Japan getroffen door ongekend noodweer met hevige slagregens. In 2021 werd de midden-Chinese provincie Henan getroffen door zware regenval. Dorpen en steden liepen onder water. De economische schade was immens. Er werd een recordhoeveelheid van 98 mm regen per uur gemeten. Dit leidde tot overstromingen en aardverschuivingen. Hele woonwijken kwamen onder water te staan. In 2022 werd Indonesië, het noorden van Sumatra, getroffen door hevige regenval. Meerdere rivieren traden buiten hun oevers. Vier mensen vonden de dood toen hun auto werd meegesleurd door een vloedgolf [Volkskrant].

Australië en Nieuw Zeeland
Jaar Waar Gevolgen regenval Gevolgen voor mensen
2011 Australië overstromingen 35 doden, huizen onder water en beschadigd, ernstige schade aan infrastructuur
2011 Nieuw Zeeland overstromingen huizen onder water en beschadigd, ernstige schade aan de infrastructuur
2019 Australië, noordoosten zware overstromingen twintigduizend woningen onder water, 1100 mensen moesten hun woningen verlaten, 16 duizend woningen zonder stroom
2021 Australië, rond Sydney zware overstromingen van tienduizenden mensen woning onder water, 18 duizend mensen geëvacueerd
2022 Australië, oosten overstromingen negen mensen kwamen om, tienduizenden mensen ontvluchtten hun huis

De overstromingen in 2021 in het gebied rond Sydney waren de zwaarste in 25 jaar. Op sommige plekken viel, in minder dan een week tijd, 900 mm regen en steeg het water meer dan 12 meter. Tienduizenden mensen werden geëvacueerd [Volkskrant].

Verwachtingen voor de regenval

Het is zeer waarschijnlijk dat, bij extra opwarming van de aarde, de neerslag in de meeste gevallen heftiger zal worden en vaker zal voorkomen in de meeste regio's. Verwacht wordt dat rond 2080 vele miljoenen mensen met overstromingen te maken zullen krijgen. Overigens zijn de oorzaken van overstromingen niet altijd alleen maar een gevolg van klimaatverandering. Ook een slechte infrastructuur, bouwen op de verkeerde plaatsen en bodemdaling spelen een rol bij overstromingen [IPCC], [Volkskrant].