Gevolgen van het ontdooien van ijs voor de menselijke samenleving

Permafrost als fundatie

In permafrostgebieden is de bodem altijd bevroren. Gebouwen en wegen zijn op deze bevroren bodem gefundeerd. In deze gebieden worden de huizen veelal op pijlers en blokken gebouwd om de permafrost te beschermen tegen de warmte die de gebouwen uitstralen. Door de hogere temperaturen op aarde ontdooit de permafrost. De dooi in permafrostgebieden tast de fundatie van gebouwen en transportwegen aan. Gebouwen in Siberië en Alaska zijn daardoor ingestort of verzakt. Fundaties van olie- en gaspijpleidingen verzwakken door het ontdooien. Ook kusten eroderen omdat ze niet meer bevroren zijn of niet meer beschermd worden door een ijslaag. Door de golven van de zee erodeert de kust, met aardverschuivingen tot gevolg [Volkskrant].

In de stad Yakutsk in Siberië zijn 300 gebouwen en een landingsbaan van het vliegveld aangetast door de ontdooiende permafrostlaag. Ook in Alaska treden dit soort problemen op. Op 7 kilometer van het vasteland van Alaska ligt, in de Tsjoektsjenzee, op het eiland Sarichef, het dorp Shismaref. Doordat de permafrost ontdooit, verzakken huizen van het dorp. Daarbovenop erodeert de kust sterk. Normaal wordt het dorp tegen storminvloeden beschermd door het pakijs. Dit smelt in toenemende mate waardoor de kust sterkt erodeert als gevolg van golfslag. Daarom wordt overwogen om het dorp te verplaatsen. Het aantal dagen dat wegen op de permafrost in Alaska berijdbaar zijn is met de helft afgenomen tot ongeveer honderd dagen. Ook het ijs op de grote rivieren in Alaska wordt als transportweg gebruikt. Dit ijs breekt steeds sneller; normaal gesproken breekt het ijs begin mei, nu kan het ijs al midden april gebroken zijn. Transport over het ijs is daardoor veel vroeger in het jaar niet meer mogelijk [IPCC].

.

Permafrost en ziekten

Een ander effect is dat de miltvuurbacterie kan vrijkomen door het ontdooien van besmette kadavers van rendieren, die eerder aan de ziekte zijn overleden. In West-Siberië zijn in 2016, bij een uitbraak van miltvuur, negentig mensen ziek geworden waarvan er een is overleden. De uitbraak heeft ook het leven gekost aan 2300 rendieren. De laatste grote uitbraak van de ziekte was in 1941. De oorzaak van deze nieuwe uitbraak is zeer waarschijnlijk een besmetting afkomstig van een rendier dat in het begin van de twintigste eeuw aan deze infectieziekte is overleden. Door de dooiende permafrost zijn de miltvuurbacteriën weer actief geworden met de ziekte-uitbraak tot gevolg. Naast miltvuur zijn er ook zorgen over een uitbraak van pokken waarvan slachtoffers in het verleden ook in de permafrost zijn begraven [Volkskrant].

Ontdooien van rotswanden

Ontdooiend ijs heeft invloed op hoger gelegen berggebieden. Door de hogere temperatuur op aarde ontdooit het ijs op rotswanden. Het ijs, dat tot nu toe de rotsmassa's bij elkaar houdt, smelt waardoor hele rotswanden omlaag storten. In deze berggebieden treedt schade op als gevolg van deze rotslawines. Daarnaast is het gevaar voor bergbeklimmers de laatste jaren sterk toegenomen. Tussen 1860 en 2000 was er weinig verandering in de beschrijving van klimroutes in berggidsen. Na 2000 wordt van routes, die eerst als veilig bekend stonden, nu gemeld dat de kwaliteit van de rotsen te wensen overlaat. Routes die als riskant bekend stonden worden nu zeer gevaarlijk genoemd. Zeer gevaarlijke routes worden nu geheel afgeraden of worden niet meer in berggidsen genoemd. Ook de bergsport ondervindt dus de gevolgen van klimaatverandering [Volkskrant], [IPCC].