Invloed van stormen op de menselijke samenleving

Kracht stormen en broeikaseffect

Het is waarschijnlijk dat het wereldwijde aandeel van de zware stormen is toegenomen en dat hun piekintensiteit naar het noorden is verschoven. De toename wordt veroorzaakt door klimaatverandering als gevolg van de, door de mens uitgestoten, broeikasgassen [IPCC].

Voorkomen van zware stormen wereldwijd

Onderstaande tabellen geven een overzicht van de zware stormen die, de laatste jaren, de diverse werelddelen hebben getroffen en wat de gevolgen van deze stormen waren voor de menselijke samenleving. Ook Nederland heeft de gevolgen van een aantal hevige stormen ondervonden [Volkskrant].

Europa
Jaar Soort storm Waar Gevolgen
2018 zware zomerstorm West-Europa hevige regenval, wateroverlast
2018 zware zomerstorm Frankrijk hevige regenval, overstromingen, mensen van campings geëvacueerd
2019 zware storm Griekenland zeven dodelijke slachtoffers, meer dan 100 mensen gewond
2022 drie stormen; Dudley, Eunice en Franklin West-Europa 15 dodelijke slachtoffers
2022 drie stormen; Dudley, Eunice en Franklin Britse eilanden 4 dodelijke slachtoffers, honderdduizenden mensen zonder stroom

Het extreme weer in 2022 was bijzonder. Nederland en de omringende landen werden, binnen vijf dagen op een rij, geteisterd door drie stormen; Dudley, Eunice en Franklin. Er vielen negentien dodelijke slachtoffers [Volkskrant].

Afrika
Jaar Soort storm Waar Gevolgen
2019 cycloon Idai Mozambique overstromingen, stad Beira grotendeels verwoest, veel doden
2019 cycloon Idai Malawi overstromingen, grote verwoestingen, veel doden
2019 cycloon Idai Zimbabwe overstromingen, grote verwoestingen, veel doden

De cycloon Idai, met windstoten van 170 kilometer per uur, heeft in 2019 grote verwoestingen aangericht in Mozambique, Malawi en Zimbabwe. De cycloon ging gepaard met overstromingen waardoor grote gebieden, meer dan 3000 vierkante kilometer, onder water kwamen te staan. Er vielen naar schatting meer als duizend doden, honderdduizend mensen verloren hun woning en andere bezittingen. Meer dan anderhalf miljoen mensen in de drie landen hadden te lijden van de orkaan en hadden hulp nodig. Er was een tekort aan voedsel, schoon drinkwater en medicijnen. Er werden enkele gevallen van cholera gesignaleerd [Volkskrant].

Noord- en Midden-Amerika
Jaar Soort storm Waar Gevolgen
2005 orkaan Katrina Verenigde Staten, Louisiana grote tol aan mensenlevens, vooral de stad New Orleans werd zwaar getroffen
2011 orkaan Irene Verenigde Staten, stad New York meer dan 46 mensen verloren het leven, drie miljoenen Amerikanen een tijd zonder elektriciteit
2012 superstorm Sandy Verenigde Staten, New Jersey talloze Amerikanen dakloos, 72 mensen verloren het leven, miljoenen mensen zonder stroom.
2012 superstorm Sandy Verenigde Staten, stad New York, Manhattan onder water en zonder stroom, 30 miljard dollar schade
2016 orkaan Matthew Haïti 1,5 miljoen Haïtianen getroffen, dodental boven de achthonderd
2016 orkaan Matthew Verenigde Staten 15 doden, twee miljoen mensen zonder elektriciteit
2017 orkaan Harvey Verenigde Staten, Texas tienduizenden mensen verloren hun huis; 89 doden.
2017 superorkaan Irma Bovenwindse eilanden tenminste vier doden, schade in de miljoenen euro's
2017 orkaan Irma Verenigde Staten, Florida duizenden bewoners op de vlucht voor het hoge water, zes miljoen gebouwen zonder elektriciteit
2017 orkaan Maria Puerto Rico 3000 mensen kwamen om, 80% van de gewassen ging verloren, 450 duizend huizen verwoest,
2018 orkaan Florence Verenigde Staten, oostkust 45 dodelijke slachtoffers, duizenden mensen kregen advies: verlaat huis vanwege het wassende water
2018 orkaan Michael Verenigde Staten, Florida 17 doden door de orkaan
2019 twee tornado's Verenigde Staten, Alabama tenminste 23 dodelijke slachtoffers, enorme schade aan huizen
2019 orkaan Dorian Bahama's tenminste 50 mensen gedood, 1300 mensen vermist, 400.000 mensen op voedselhulp aangewezen
2019 orkaan Dorian Verenigde Staten, Florida miljoenen mensen in Florida advies: vertrek uit kustgebieden, enkele doden
2020 orkaan Laura Verenigde Staten tenminste 77 doden
2020 140 tornado's Verenigde Staten hoogste dodental in jaren, 32 mensen kwamen om
2020 orkanen Eta, Iota Midden-Amerika minstens dertig doden, duizenden mensen dakloos door aardverschuivingen, overstromingen
2021 orkaan Ida Verenigde Staten, Louisiana tienduizenden bewoners vluchtten het binnenland in, tientallen slachtoffers
2021 orkaan Ida Verenigde Staten, New Jersey en New York metroverbindingen, treinen en vluchten uitgevallen, het noodweer kostte aan 22 mensen het leven
2021 30 tornado's Verenigde Staten, middenwesten er vielen meer dan 100 doden, waarvan 76 inwoners van de stad Mayfield

In de Verenigde Staten werd in 2005 het orkaanrecord verbroken. Het land werd in dat jaar getroffen door 27 orkanen waaronder de orkaan Katrina. In 2012 werd de oostkust getroffen door de superstorm Sandy. Vooral de staat New Jersey werd het slachtoffer van de storm; complete kuststeden verdwenen onder water. Ook de stad New York kreeg de volle laag van de storm te verduren. De zuidpunt van het eiland Manhattan, het financiële centrum van Amerika en van de wereld, zat dagen zonder stroom en stond deels onder water. De totale directe schade en de schade aan economische activiteiten werd geschat op 30 miljard euro. De orkaan Matthew die in 2016 Haïti trof was de zwaarste orkaan sinds 2007. De orkaan liet een spoor van verwoesting achter en leidde tot de ergste humanitaire ramp sinds de aardbeving van 2010. De orkaan Harvey, die in 2017 Texas trof ging gepaard met hevige regenval. Door het rijzende water moesten tienduizenden inwoners van de stad Houston hun huizen verlaten. De totale schade aan bebouwing, raffinaderijen en fabrieken bedroeg tenminste 125 miljard dollar. De Bovenwindse eilanden werden in 2017, getroffen door een orkaan van de zwaarste categorie, de superorkaan Irma. Vooral op Sint Maarten werd een enorme ravage aangericht. De orkaan trok verder over Florida. Duizenden bewoners verlieten hun huizen op de vlucht voor het hoge water. Eveneens in 2017 werd Puerto Rico getroffen door de orkaan Maria. Er kwamen ongeveer 3000 mensen om. Deze slachtoffers zijn deels een rechtstreeks gevolg van de orkaan zelf, maar daarna zijn ook veel doden gevallen door ontoereikende medische zorg, gebrek aan medicijnen, transport- en communicatie problemen en een haperende stroomvoorziening. De orkaan Florence teisterde in 2018 de oostkust van de Verenigde Staten. De zware regenval had overstromingen tot gevolg, ook in gebieden die niet direct werden getroffen door de orkaan zelf. In 2019 werden de Bahama's, Florida en North Carolina getroffen door de orkaan Dorian. Op de Bahama's was de verwoesting enorm, vele huizen liepen onder water of werden vernietigd. In 2020 trokken er een recordaantal van 30 orkanen over de Atlantische oceaan. De orkaan Ida, die in 2021 huis hield in Louisiana, was een van de zwaarste orkanen van de laatste tijd. De orkaan heeft geleid tot hevige neerslag, tornado's en talrijke overstromingen en modderstromen. Tienduizenden bewoners, van kustgebieden en steden als New Orleans, vluchtten het binnenland in. Hoewel het een van de zwaarste orkanen was, was het aantal slachtoffers laag (enkele tientallen) door het goede waarschuwingssysteem. Gebieden konden op tijd geëvacueerd worden. Een serie van meer dan 30 tornado's trok in 2021 een pad van verwoesting door het middenwesten van de Verenigde Staten. Vrachtwagens, bussen en bomen vlogen door de lucht, lantaarnpalen werden geknakt. De stad Mayfield werd bijna compleet verwoest, mensen werden onder het puin van hun huis bedolven. Duizenden huizen werden verwoest, tienduizenden inwoners zaten zonder stroom of water. Dat een tornado nog zo laat in het jaar voorkomt was uitzonderlijk. Het lijkt erop dat tornado's in de Verenigde Staten wat minder vaak voorkomen maar als ze ontstaan, dan zijn het vaak hele extreme [Volkskrant].

Azië
Jaar Soort storm Waar Gevolgen
2012 tyfoon Bopha Filipijnen meer dan duizend doden door hoge windsnelheden en hevige regenval
2013 tyfoon Haiyan Filipijnen miljoenen mensen getroffen, honderdduizenden mensen op de vlucht, tienduizend doden
2013 tyfoon Haiyan Vietnam veel schade
2015 tyfoon Etau Japan honderdduizend mensen geëvacueerd voor het hoge water
2016 tyfoon Koppu Filipijnen enkele doden, naar schatting 16 duizend mensen ontheemd
2018 tyfoon Jebi Japan elf slachtoffers, 1,6 miljoen huishoudens zonder stroom
2018 tyfoon Mankhut Filipijnen meer dan honderd doden
2018 tyfoon Mankhut Hong Kong twee dodelijke slachtoffers
2018 tyfoon Mankhut China 2,5 miljoen mensen geëvacueerd, twee dodelijke slachtoffers
2019 tyfoon Hagibis Japan tenminste 23 doden, een half miljoen mensen zonder stroom
2019 cycloon Fani India rond 1,2 miljoen mensen geëvacueerd, daardoor weinig slachtoffers
2020 cycloon Amphan India, Bangladesh miljoenen mensen geëvacueerd, tenminste 84 doden
2020 tyfoon Molave Vietnam zeker 35 slachtoffers, 1,7 miljoen mensen zaten zonder stroom
2021 tyfoon Riley Filipijnen 1,8 miljoen burgers werden getroffen, zeker 630.000 mensen dakloos, tenminste 375 doden

In de Filipijnen eiste de krachtige tyfoon Bopha in 2012 meer dan duizend doden. Het hoge dodental was het gevolg van de hoge windsnelheden (meer dan 210 kilometer per uur) en van hevige regenval, die leidde tot aardverschuivingen en overstromingen. In 2013 was het weer raak; de tyfoon Haiyan richtte grote schade aan in de Filipijnen en later in Vietnam. In de Filipijnen werden de golven opgezweept tot 15 meter hoogte. Grote delen van de stad Tacloban kwamen door vloedgolven onder water te staan. De tyfoon Jebi in 2017 was een van de krachtigste stormen in Japan van de laatste dertig jaar. De storm veroorzaakte grote schade aan gebouwen, weg- en spoorverbindingen. De tyfoon Riley trok eind 2021 een spoor van vernieling door de Filipijnen. De ravage in de kuststreken was enorm. Daken werden van huizen afgeblazen, bomen en elektriciteitspalen uit de grond gerukt, hele dorpen werden weggevaagd [Volkskrant].

Oceanië
Jaar Soort storm Waar Gevolgen
2015 superorkaan Pam eilandstaat Vanuatu huizen, gebouwen en plantages verwoest, 11 doden
2016 zware cycloon Fiji-eilanden hele dorpen werden van de kaart geveegd

De superorkaan Pam verwoestte, in 2015, een groot deel van het eilandstaatje Vanuatu in de Grote Oceaan. Windvlagen van meer dan 300 kilometer per uur maakte huizen en gebouwen met de grond gelijk. Ongeveer 90 procent van de plantages werden zwaar beschadigd met als gevolg verlies aan voedsel en inkomsten. In 2016 werden de Fiji-eilanden getroffen door de zwaarste cycloon in hun geschiedenis. Windstoten van meer dan 300 km/uur waren geen uitzondering, hele dorpen werden van de kaart geveegd [Volkskrant].

Schade

De schade door natuurrampen in de vorm van orkanen, tornado's, overstromingen, droogte, bosbranden en hevige stormen, die de verzekeringsbranche waarneemt, neemt sterk toe. De schade door het weer is in de laatste decennia vervijftienvoudigd [IPCC]. De orkaan Katrina kostte in 2005 de verzekeraars meer dan 62 miljard dollar. In 2008 bedroeg de verzekeringsschade in het Caribische gebied en de VS, door de orkanen Ike en Gustav, 20 miljard dollar. Het jaar 2008 was, naast 2005 en 1995, een van de kostbaarste voor verzekeraars. De storm Sandy in 2012 kostte de verzekeraars 20 tot 25 miljard dollar [Volkskrant].

De verwachting voor de komende jaren

De verwachting is dat, met toenemende opwarming van de aarde, het aandeel zware tropische cyclonen (categorieën 4-5) en de piekwindsnelheden van de meest intense tropische cyclonen op wereldschaal zal toenemen. De gevolgen voor de menselijke samenleving zijn; verwoeste huizen en infrastructuur, vernietigde oogsten en dodelijke slachtoffers [IPCC].